Trong một buổi học trực tuyến, hình ảnh đôi khi không bắt buộc phải bật, nhưng phần âm thanh gần như lúc nào cũng cần được giữ ổn định. Chỉ cần micro bị rè, thu nhiều tạp âm hoặc giọng nói trở nên nhỏ là việc trao đổi với giảng viên và các bạn trong lớp đã trở nên khó khăn hơn rõ rệt.
Vì vậy, tai nghe dùng cho Zoom hay các lớp học live không nhất thiết phải có bass mạnh hoặc chất âm nghe nhạc quá cầu kỳ. Những yếu tố quan trọng hơn là nghe lời thoại rõ, micro thu giọng tốt, và đeo đủ thoải mái trong vài giờ liên tục. Mỗi môi trường học lại mang một kiểu tiếng ồn khác nhau, nên việc chọn tai nghe cũng nên bắt đầu từ hoàn cảnh thực tế đó.
Chọn tai nghe theo nơi bạn thường học
Phòng trọ hoặc ký túc xá
Phòng trọ và ký túc xá thường có khá nhiều âm thanh xung quanh: tiếng người ngoài hành lang, đóng mở cửa, nói chuyện ở phòng bên cạnh, hoặc tiếng sinh hoạt chung. Trong trường hợp này, hai yếu tố nên được ưu tiên là khả năng cách âm khi nghe bài và micro hạn chế thu quá nhiều tiếng ồn từ môi trường.
Tai nghe over-ear, tức loại chụp bao quanh tai, thường cách âm thụ động tốt hơn các mẫu earbuds có thiết kế mở. Nếu được trang bị chống ồn chủ động ANC (Active Noise Cancellation – công nghệ dùng tín hiệu âm thanh để giảm tiếng ồn từ môi trường), tai nghe có thể xử lý khá tốt những tiếng ồn đều như quạt, điều hòa hoặc tiếng động cơ ở khoảng cách vừa phải.
Tuy nhiên, ANC không loại bỏ hoàn toàn tiếng người nói ngay bên cạnh. Nếu phòng quá ồn, vị trí ngồi và khung giờ học đôi khi còn ảnh hưởng nhiều hơn việc tai nghe có chống ồn mạnh đến đâu. Điểm cần cân nhắc thêm là tai nghe over-ear thường nóng hơn khi đeo lâu và khá cồng kềnh nếu phải mang đi học ở nhiều nơi khác nhau. Nếu bạn chủ yếu học vào buổi tối trong phòng tương đối yên, một mẫu tai nghe nhẹ kèm micro tốt có thể đã đủ dùng.
Nhà có nhiều người qua lại
Học ở nhà lại gặp một dạng tiếng ồn khác. Âm thanh có thể không kéo dài liên tục, nhưng thường xuất hiện người gọi cửa, trẻ nhỏ, hoặc những việc trong nhà cần được chú ý kịp thời. Trong trường hợp này, việc cách âm hoàn toàn đôi khi lại trở nên bất tiện hơn là tiện lợi.
Tai nghe earbuds hoặc on-ear nhẹ, có chế độ chống ồn điều chỉnh được hoặc chế độ xuyên âm, thường linh hoạt hơn so với việc bật chống ồn tối đa trong cả buổi. Bạn có thể giảm bớt tạp âm khi nghe bài, nhưng vẫn nhận ra khi có người gọi hoặc khi có việc cần xử lý. Đây cũng là lý do không nên mặc định rằng tai nghe chống ồn càng mạnh thì càng phù hợp với mọi góc học trong nhà; mức chống ồn hợp lý còn phụ thuộc vào môi trường sống và cách sử dụng thực tế.
Quán cà phê hoặc không gian học chung
Quán cà phê, thư viện mở hoặc khu vực học chung thường có nhiều loại âm thanh cùng lúc: tiếng nói chuyện, tiếng máy pha, tiếng ghế kéo và nhạc nền. Nếu bạn chỉ nghe bài giảng hoặc xem lại lecture đã ghi, một chiếc earbuds có khả năng chống ồn tương đối tốt thường đã đáp ứng được nhu cầu nghe rõ.
Nhưng nếu thường xuyên phải phát biểu, họp nhóm hoặc thuyết trình, headset có boom mic — tức micro được đưa gần miệng — thường ổn định hơn. Khoảng cách từ micro đến miệng ngắn giúp giọng nói nổi bật hơn so với lớp tiếng ồn xung quanh. Tai nghe không dây thuận tiện khi phải di chuyển nhiều, nhưng đi kèm việc sạc pin và đôi khi gặp lỗi kết nối trên những laptop Bluetooth cũ. Ngược lại, tai nghe có dây ổn định hơn, song laptop mỏng hiện nay có thể không còn đủ cổng kết nối. Nếu máy chủ yếu dùng USB-C, một hub USB-C cho laptop sinh viên có thể giải quyết vấn đề này mà không cần đổi tai nghe chỉ vì thiếu cổng.
Nên ưu tiên tiêu chí nào khi chọn tai nghe học online?
Micro quan trọng hơn bass
Nếu chỉ nghe nhạc, chất âm có thể là yếu tố được đặt lên đầu. Nhưng khi học online có trao đổi hai chiều, micro lại quan trọng không kém phần loa của tai nghe. Một chiếc tai nghe có bass hay nhưng micro thu giọng nhỏ, bị vọng hoặc bắt quá nhiều tiếng ồn sẽ khiến mỗi lần phát biểu trở nên mệt mỏi cho cả người nói và người nghe.
Cách kiểm tra đơn giản và đáng tin hơn thông số trên hộp là thử gọi Zoom, Zalo hoặc Google Meet trước khi quyết định giữ sản phẩm. Hãy nghe lại xem giọng có rõ không, có bị xa hoặc vọng không, và tiếng môi trường lọt vào nhiều hay ít. Trong môi trường có nhiều tiếng ồn, boom mic đặt gần miệng thường ổn định hơn micro tích hợp trên củ tai hoặc earbuds.
Đó cũng là lý do các mẫu headset có dây như Logitech H390 vẫn phù hợp với nhu cầu học và họp online: thiết kế không quá phức tạp, micro nằm gần miệng, và không phải lo hết pin giữa buổi học.
Đeo vài giờ mới biết có thực sự thoải mái
Một chiếc tai nghe có thể rất dễ chịu khi thử trong vài phút, nhưng lại gây khó chịu sau hai hoặc ba tiết học liên tục. Những vấn đề thường gặp là đệm tai cứng, lực kẹp quá mạnh, nóng tai, hoặc gọng tai nghe ép vào càng kính. Nếu thường xuyên phải học trong thời gian dài, nên ưu tiên tai nghe có đệm mềm, trọng lượng vừa phải và lực kẹp không quá chặt. Người đeo kính càng nên thử trực tiếp nếu có điều kiện, vì chỉ vài milimet khác nhau ở phần đệm tai cũng có thể tạo khác biệt khá lớn sau vài giờ sử dụng.
Tai nghe có dây hay không dây?
Hai loại đều có ưu và nhược điểm rõ ràng. Tai nghe có dây thường có giá dễ tiếp cận hơn, kết nối ổn định và không phải quan tâm đến pin; đổi lại, dây có thể vướng nếu bạn thường xuyên đứng dậy hoặc di chuyển. Loại này phù hợp với người có góc học cố định hoặc muốn ưu tiên độ ổn định trong suốt buổi học.
Tai nghe không dây thuận tiện hơn khi mang laptop đến thư viện, quán cà phê hoặc di chuyển giữa nhiều khu vực trong nhà. Tuy nhiên, người dùng phải nhớ sạc pin, và chất lượng kết nối còn phụ thuộc vào Bluetooth của laptop. Với laptop cũ, tai nghe dùng USB hoặc dongle riêng đôi khi ổn định hơn Bluetooth tích hợp sẵn.
Có nhất thiết phải mua tai nghe chống ồn ANC?
Không phải ai học online cũng cần ANC. Khả năng cách âm thụ động của đệm tai vẫn rất hữu ích, đặc biệt trong những môi trường không quá ồn. ANC đáng cân nhắc hơn nếu bạn thường xuyên học gần điều hòa, quạt lớn, tiếng xe, hoặc các loại tiếng ồn nền kéo dài. Nếu tiếng ồn chủ yếu là người nói chuyện ngay bên cạnh, hiệu quả của ANC sẽ hạn chế hơn so với kỳ vọng.
Có thể chọn theo nhu cầu như sau:
- Chủ yếu nghe bài, môi trường tương đối yên: earbuds hoặc headset cơ bản đã đủ.
- Thường xuyên họp và phát biểu ở nơi có tiếng ồn: ưu tiên headset có boom mic.
- Học lâu trong môi trường ồn: nên cân nhắc over-ear có đệm tốt và ANC.
- Góc học cố định, ngân sách hạn chế: tai nghe có dây thường hợp lý hơn.
Bốn câu hỏi trước khi lọc sản phẩm
Thay vì bắt đầu từ thương hiệu hoặc mức giảm giá, hãy xác định nhu cầu trước thông qua vài câu hỏi đơn giản. Bạn thường học ở đâu: phòng trọ, ở nhà hay quán cà phê? Trong buổi học, bạn chủ yếu nghe hay phải thường xuyên phát biểu và thuyết trình? Bạn có đeo kính và thường phải đeo tai nghe liên tục trên hai giờ không? Trong bốn yếu tố micro, độ thoải mái, chống ồn và kết nối không dây, đâu là thứ quan trọng nhất với bạn?
Khi bốn câu hỏi trên đã có câu trả lời rõ, danh sách mẫu cần xem sẽ gọn lại khá nhanh. Một mức giá thấp hơn vài trăm nghìn vẫn chưa chắc là lựa chọn tốt nếu sản phẩm không khớp với môi trường học hoặc với tỉ lệ bạn phải nói trong lớp.
Khi phân vân giữa việc nâng SSD và mua tai nghe, cũng nên nhìn vào điểm đang gây khó chịu nhất. Nếu laptop mở Windows lâu, mở tài liệu chậm hoặc thường xuyên nghẽn khi chuyển ứng dụng, nên kiểm tra ổ lưu trữ trước — có thể xem thêm SSD WD Blue SN5000 nếu máy hỗ trợ nâng cấp. Nếu máy vẫn chạy ổn nhưng buổi học bị ảnh hưởng bởi tiếng ồn, micro kém hoặc khó nghe lời thoại, đầu tư vào tai nghe sẽ mang lại hiệu quả rõ hơn. Nói cách khác, nên nâng cấp thứ đang làm lệch nhịp học nhiều nhất, thay vì chọn theo món đang được nhắc đến nhiều trên mạng.
Sau khi mua, cũng nên dùng thử trong vài buổi học thực tế để kiểm tra tai có đau sau vài giờ không, phía bên kia nghe micro thế nào, và kết nối có ổn định không. Những trải nghiệm này thường đáng tin hơn việc chỉ nhìn thông số kỹ thuật trên hộp sản phẩm.
Câu hỏi thường gặp
Tai nghe nào phù hợp để học Zoom trong phòng trọ?
Nếu phòng trọ có nhiều tiếng ồn, nên ưu tiên tai nghe over-ear có đệm bao quanh tai hoặc headset có micro đặt gần miệng. Khả năng cách âm thụ động tốt sẽ giúp nghe bài dễ hơn, trong khi micro gần miệng thường thu giọng ổn định hơn. ANC hữu ích với các tiếng ồn đều như quạt hoặc điều hòa, nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn tiếng nói chuyện ở phòng bên cạnh.
Học online có cần tai nghe chống ồn chủ động không?
Không bắt buộc. Trong môi trường tương đối yên, một chiếc tai nghe có cách âm thụ động tốt và micro rõ đã có thể đáp ứng nhu cầu học online. ANC đáng đầu tư hơn nếu bạn thường xuyên học ở nơi có tiếng ồn nền liên tục như quán cà phê, gần đường, hoặc phòng có điều hòa và quạt lớn.
Nên dùng tai nghe có dây hay Bluetooth?
Nếu chủ yếu học tại một góc cố định và muốn kết nối ổn định, tai nghe có dây là lựa chọn đơn giản và tiết kiệm. Nếu thường xuyên mang laptop đến thư viện, quán cà phê hoặc di chuyển nhiều, Bluetooth thuận tiện hơn, với điều kiện bạn chấp nhận việc phải sạc pin. Với laptop có Bluetooth yếu hoặc kết nối không ổn định, có thể cân nhắc tai nghe sử dụng dongle USB riêng.
Micro trên earbuds có đủ để thuyết trình không?
Trong phòng yên, micro trên một số mẫu earbuds hoàn toàn có thể đáp ứng được. Tuy nhiên, ở môi trường nhiều tiếng ồn, headset có boom mic thường cho kết quả ổn định hơn vì micro nằm gần miệng và ít phụ thuộc vào khả năng xử lý tiếng ồn của phần mềm. Trước một buổi thuyết trình quan trọng, nên thử trực tiếp bằng Zoom hoặc ứng dụng sẽ sử dụng, thay vì chỉ kiểm tra bằng ứng dụng ghi âm.
Nên mua tai nghe hay nâng SSD trước?
Hãy nhìn vào vấn đề đang ảnh hưởng trực tiếp đến việc học. Nếu laptop khởi động chậm, mở tài liệu lâu hoặc thường xuyên bị nghẽn khi truy xuất dữ liệu, SSD nên được ưu tiên. Nếu máy vẫn chạy ổn nhưng bạn khó nghe bài, micro kém hoặc môi trường quá ồn, đầu tư vào tai nghe sẽ mang lại hiệu quả rõ hơn. Không có nâng cấp nào luôn phải làm trước; thứ tự hợp lý nhất phụ thuộc vào điểm nghẽn thực tế của chiếc laptop và cách bạn học mỗi ngày.
WriterDAO
